بازار ارزهای خارجی (Foreign Exchange) که به اختصار فارکس (Forex) نامیده میشود، نه تنها بزرگترین و پویاترین بازار مالی جهان است، بلکه ساختار منحصر به فردی دارد بلکه تفاوتهای بنیادینی با سایر بازارهای مالی سنتی نظیر سهام یا کالاها در آن وجود دارد. درک ساز و کار این بازار پولساز، بدون اینکه واسطههای آن یعنی کارگزاران فارکس (Forex Brokers) را به خوبی بشناسیم، امکانپذیر نیست. بروکرها در اصل مرکزیت معاملات این بازار را در اختیار دارند و بستر اصلی و زیرساخت انجام معاملات میان معاملهگران خرد و بازارسازها را ایجاد میکنند.
بروکر (Broker) چیست؟
بروکر فارکس، یک شرکت یا موسسه مالی است که به عنوان واسطه، یک رابطه بسیار کارآمد و اساسی را بین معاملهگران خرد و شبکه بانکها و مؤسسات مالی که تأمینکنندگان نقدینگی (Liquidity Providers) هستند، برقرار می نماید. به عبارت دیگر، بروکر فارکس نقش یک پل ارتباطی میان سرمایهگذار و بازار بینبانکی را بازی میکند تا تریدر بتواند بدون مراجعه مستقیم به بازار، به خرید و فروش جفتارزهای جهانی بپردازد.
در زمانهای بسیار قدیم، معاملات ارز مستلزم پرداخت هزینههای هنگفتی تحت کنترل دولتها و نهادهای بزرگ مالی بود. اما با پیدایش اینترنت و قانونگذاریهای جدید اوایل قرن بیستم، مانند تصویب قوانین توسط کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) و انجمن ملی آتی (NFA) در کشورهای پیشرو، درهای این بازار به روی کارگزاران آنلاین گشوده شد و اجازه تجارت به معاملهگران خرد نیز داده شد.
تاریخچه شکلگیری بروکر فارکس
اگرچه ریشههای مبادلات ارزی به تاریخ شروع معامله میان انسانها برمیگردد، اما ساختار رسمی و متمرکز بازار فارکس امروزی، حدود ۵۰۰ سال پیش در آمستردام شروع شد و پس از آن به بقیه جهان منتقل شد. اما شکل بازار خردهفروشی فارکس مربوط به زمانهای دهههای ۹۰ و ۲۰۰۰ میلادی است. در آن زمان، نبود یک بستر معاملاتی واحد، کسب و کار را سخت میکرد.
سرعت چشمگیر تولد شرکتهای این حوزه بهخصوص در بازارهای مالی مانند لندن، شاهدی بر اهمیت رو به رشد این صنعت در آن برهه زمانی بود. به گونهای که در عرض ۱۰ سال تعداد کارگزاران لندن از ۳ به ۷۱ شرکت افزایش یافت.
آیا امکان معامله در بازار فارکس بدون بروکر وجود دارد؟
سوالی که اغلب پرسیده میشود این است که آیا امکان معامله در بازار فارکس بدون واسطهگری بروکر وجود دارد؟ جواب قاطع و واضح به این سوال این است که: خیر، برای دسترسی به بازار فارکس و ثبت اردر معاملات، وجود یک واسطه مالی دیجیتال الزامی است.
دقیقاً همانطور که برای انجام عملیات بانکی روزمره نیاز به اپلیکیشن، دستگاه ATM یا شعبه بانک داریم (با وجود تفاوتهای اساسی در نحوه عملکرد بروکر و بانک)، برای مبادله ارزهای خارجی نیز لازم است که به کارگزاران آنلاین (بروکرها) مراجعه کنیم.
این واسطهها (بروکرها) هستند که توانستهاند فاصله بین معاملهگران خرد و بازار بینبانکی را کم کنند. در حال حاضر هرکسی از هر گوشه دنیا به راحتی میتواند از طریق یک بستر آنلاین (اینترنت و سیستم ارتباطی موبایل یا کامپیوتر)، با افتتاح حساب در بهترین بروکر فارکس به صورت آزادانه در بازار ارز جهانی شرکت کند. این دسترسی مستقیم و آسان، از آن کارگزاران است که زیرساختها را فراهم کردهاند.
درآمد بروکرهای فارکس از کجاست؟
یکی از سوالات مهم در ابتدای ورود به این بازار، این است که بروکرهای فارکس چگونه درآمد کسب میکنند؟ کارگزاران فارکس به طور معمول، بیشتر درآمد خود را از کارمزد انجام معاملات دریافت میکنند. البته امروزه رقابت شدید برای جذب مشتری بیشتر، موجب شده است که بسیاری از کارگزاران، کارمزدها را کاهش داده یا در برخی موارد کاملاً حذف میکنند.
نامحسوسترین و اصلیترین روشی که بروکرها از طریق آن درآمد کسب میکنند، اسپرد است. اسپرد تفاوت بین قیمت خرید و قیمت فروش جفت ارزها است. وقتی معاملهای از طریق یک بروکر فارکس باز میشود، قیمتی که کارگزار از مشتری میخرد یا میفروشد، کمی با قیمت بازار واقعی (بازار بین بانکی)، متفاوت است. این تفاوت قیمت در واقع همان اسپرد یا کارمزدی است که به طور نامحسوس به هر تراکنش اضافه میشود.
اسپرد میتواند ثابت یا متغیر باشد و انتخاب کارگزاری با نرخهای رقابتی همیشه یکی از دغدغههای معاملهگران حرفهای بوده است. علاوه بر این، معاملهگران باید در مورد هزینهها و کمیسیونهایی که ممکن است علاوه بر اسپرد، جداگانه دریافت شوند نیز بسیار دقت کنند.
انتخاب بهترین بروکر فارکس به خودی خود یک فرآیند پیچیده و با اهمیت است، زیرا تنوع تعداد بروکرهای فارکس زیاد است و بسته به موقعیت استقرار آنها، تحت نظارت قوانین متفاوتی فعالیت میکنند. در بخشهای بعدی در مورد جزئیات انواع بروکر فارکس و معیارهای انتخاب بهترین بروکر فارکس صحبت خواهیم کرد.
انواع بروکر فارکس
برای انتخاب بهترین بروکر فارکس، درک این واقعیت که همه کارگزاران از مدل خدمات یکسانی پیروی نمیکنند، از اهمیت بالایی برخوردار است. طبقهبندی اصلی کارگزاران فارکس بر اساس مدل اجرای سفارش یا نوع خدماتی که ارائه میدهند، است. دانستن دقیق محل و نحوه اجرای سفارش، برای هر معاملهگر فعال بازار فارکس امری حیاتی است.
بهطورکلی، انواع بروکرهای فارکس به 2 گروه عمده تقسیم میشوند: کارگزاران دارای میز معامله(Dealing Desk – DD) و کارگزاران بدون میز معامله .(No Dealing Desk – NDD) این تفاوت ساختاری، اساس فعالیت، منبع درآمد و در نتیجه، میزان شفافیت و تضاد منافع آنها با مشتری را تعیین میکند.
1- کارگزاران میز معاملات (Dealing Desk – DD)
در بیشتر موارد، به کارگزاران میز معاملات، بازارساز (Market Maker) نیز گفته میشود. وظیفه اصلی این بروکرها ایجاد بازار برای مشتریان خود و تأمین نقدینگی مورد نیاز برای اجرای معاملات آنها است. در این مدل اجرا، سفارشات معاملهگر در داخل بروکر نگهداری میشود و به بازار بین بانکی واقعی ارسال نمیشود. بنابراین، بروکر طرف واقعی معامله با مشتری است.
ماهیت اساسی مدل DD دلالت در تضاد منافع با مشتری است. وقتی معاملهگر سود میکند، این سود از درآمد کارگزار حاصل میشود و بنابراین، ضرر معاملهگر منجر به سود کارگزار میشود. با این حال، بازارگردانان نقش مهمی در نقدشوندگی داراییها ایفا میکنند، زیرا با نگهداری اوراق بهادار و ارز، امکان معامله را برای معاملهگران ایجاد میکنند. درآمد این دسته از بروکرهای DD عمدتاً از طریق اسپرد (تفاوت قیمت خرید و فروش) و سود حاصل از ضررهای معاملاتی مشتریانشان تأمین میشود.
2- کارگزاران بدون میز معاملاتی (No Dealing Desk – NDD)
کارگزاران NDD دسترسی فوری و مستقیم به بازار بین بانکی را برای معاملهگران فراهم میکنند. علاوه بر این، در این مدل، هیچ مداخله انسانی یا واسطهای در فرآیند اجرای سفارش وجود ندارد و تمامی فرآیند به صورت خودکار انجام میشود.
در پلتفرم معاملاتی بروکرهای NDD، قیمتها به صورت مستقیم از بانکهای جهانی گرفته شده و به معاملهگر نشان داده میشوند. این یعنی که قیمت نهایی که اعلام میشود، همان قیمتی است که معامله در آن انجام خواهد شد.
به خاطر اینکه کارگزار NDD طرف مقابل معامله مشتری نیست و فقط نقش انتقالدهنده سفارش را دارد، بین کارگزار و معاملهگر تضاد منافع وجود ندارد. این بروکرها معمولاً درآمد خود را از طریق دریافت کمیسیون ثابت برای هر معامله یا با اضافه کردن مارک آپ (Markup) به اسپرد خام به دست میآورند.
بروکرهای NDD به طور کلی به دو یا سه زیرمجموعه اصلی تقسیم میشوند که هر کدام نمایانگر نحوه انتقال سفارش به تأمینکنندگان نقدینگی هستند:
الف) پردازش مستقیم (Straigt Through Processing – STP)
اصطلاح STP به معنی پردازش مستقیم سفارش بدون دخالت و فیلتر شدن آن از طریق میز معاملاتی است. بروکر STP پس از دریافت سفارش مشتری بلافاصله آن را به تأمینکنندگان نقدینگی (بانکها، صندوقهای سرمایهگذاری یا سایر کارگزاران) میفرستد.
کارگزار STP به دلیل عدم وجود واسطه (Dealing Desk) این امکان را دارد که به سرعت و بدون تأخیر، سفارشها را انجام دهد. علاوه بر این، این نوع بروکرها معمولاً نرخ مجدد (Re-quote) به مشتریان ارسال نمیکنند که این امر در زمان انتشار اخبار و نوسانات بازار یک مزیت قابل توجه است. همچنین، با به کارگیری چندین ارائهدهنده نقدینگی، بهترین اجرای سفارشات و ارائه دقیقترین قیمتهای پیشنهادی و درخواستی را در اختیار دارند.
ب) شبکه ارتباط الکترونیکی (Electronic Communication Network – ECN)
بروکر ECN عمدتاً به عنوان یک دلال برای معاملهگران خرد حرفهای عمل میکند. در ساختار ECN، همه بازیگران بازار از جمله بانکها، کارگزاران دیگر و معاملهگران خرد، سفارشات و پیشنهادات رقابتی خود را به سیستم ارسال میکنند. به این ترتیب ساختار اجازه میدهد سفارش مشتری با شفافیت کامل با سایر سفارشات موجود در بازار انجام گردد.
ج) دسترسی مستقیم به بازار (Direct Market Access – DMA)
DMA روشی برای اجرای معاملات فارکس است که به معاملهگران اجازه میدهد بدون واسطه به بازار واقعی دسترسی پیدا کنند. در مقابل مدل معمولی که بروکر بهترین قیمت را از صرافیها میگیرد، در DMA معاملهگر به تنهایی میتواند سفارشها، قیمتهای مختلف و عمق بازار (Market Depth) را ببیند و بر آن اساس معامله انجام کند.
هرچند در این مدل معاملهگر بر اساس قیمتهای پایه بازار عمل میکند، اما آنچه در عمل دریافت میکند، اغلب یک قرارداد مابه التفاوت (CFD) از طرف بروکر است. در این روش، بروکر ابتدا مارجین مشتری را بررسی کرده و سپس یک سفارش در بازار و همزمان یک CFD موازی بین مشتری و طرف مقابل ایجاد میکند.
بطور کلی آگاهی از انواع اجرای سفارشات در فارکس، از معیارهای اصلی انتخاب بهترین بروکر فارکس است، زیرا مستقیماً در سرعت، قیمت و شفافیت اجرای معاملات نقش دارد.
روشهای کسب درآمد بروکرهای فارکس
درک نحوه عملکرد تأمینکنندگان مالی بروکرها نه تنها برای شفافیت فرآیند بسیار مفید است، بلکه برای مدیریت هزینههای معاملاتی تریدر نیز بسیار مهم است. همانطور که پیشتر اشاره شد، اسپرد (Spread) اساساً منبع اصلی درآمد بروکرهای فارکس است.
اسپرد، تفاوت بین قیمتهای پیشنهادی (Bid) و درخواستی (Ask) است که کارگزار برای هر معامله به نوعی به صورت غیرمستقیم دریافت میکند. البته تریدرهای هوشمند با دریافت ریبیت میتوانند میزان اسپرد پرداختی به بروکر را جبران کرده و کارمزد معاملات خود را کاهش دهند.
با توجه به اینکه کارگزاران روشهای مختلفی برای ارائه بهترین قیمت و مدیریت ریسک دارند، درک برخی نکات بسیار ضروری است. در حالی که کارگزاران دسترسی به بازار را تسهیل میکنند، تأمینکنندگان نقدینگی (Liquidity Providers – LPs) که عموماً بانکهای بزرگ، کارگزاران اصلی و مؤسسات مالی هستند که ارز اصلی را برای معاملات تأمین میکنند.
رابطه بین یک کارگزار و یک تأمینکننده نقدینگی، یک رابطه دوطرفه سودمند است. از یک طرف، بروکر برای خرید دارایی به سرمایه LP نیاز دارد و از طرف دیگر، LP برای ارائه خدمات خود به کارگزار نیاز دارد. تامین کننده نقدینگی در ازای تأمین سرمایه یا صدور وام، از کارگزار کارمزد دریافت میکند.
معمولاً یک کارگزار از چندین بانک و LP درخواست قیمت میکند و بهترین قیمتهای پیشنهادی و درخواستی موجود را از طریق پلتفرم معاملاتی خود (Market Watch) به مشتری ارائه میدهد. این ارتباط گسترده با LPها، بروکر فارکس را قادر میسازد نرخهای رقابتی و اسپردهای پایین را به مشتریان خود منتقل کند.
ابزارهای معاملاتی بروکرهای فارکس
بروکر فارکس جدا از اجرای معامله، ابزارهای معاملاتی را نیز برای معاملهگران ارائه میدهند:
اهرم معاملاتی (لوریج)
لوریج یا اهرم (Leverage) یکی از جذابترین و در عین حال پر ریسکترین خدماتی است که بروکرهای فارکس ارائه میدهند. اهرم به تریدر اجازه میدهد تا با مبلغ بسیار بیشتری نسبت به پول واقعی خود (مارجین اولیه) در بازار فعالیت کند.
نسبت اهرم در بین بروکرهای مختلف، متفاوت است و طبق مقررات حوزه قانونی و رگولاتوری که فعالیت در آن انجام میشود، میتواند از 30 تا 500 برابر یا حتی در برخی کارگزاران خاص تا نسبت 1:3000 باشد.
اهرم بالا، معمولاً دلیل اصلی ضررهای هنگفت اکثر معاملهگران مبتدی است و استفاده بیملاحظه از آن، احتمال از دست دادن سرمایه معاملهگران را افزایش میدهد. تیم قلک طی سالهای فعالیت خود همیشه به همراهان خود توصیه میکند که لوریج را با مدیریت صحیح پول و استراتژی معاملاتی تثبیت شده، استفاده نمایند.
پلتفرم معاملاتی فارکس
پلتفرمهای معاملاتی (Trading Platforms) نرمافزارهای ضروری هستند که از طریق آنها معاملهگر میتواند روند حرکت داراییها را تجزیه و تحلیل، پیشبینی و در نهایت معامله کند. پلتفرم استاندارد و محبوبی که استفاده از آن در میان بروکرهای فارکس رایج است، پلتفرم MetaTrader 4 (MT4) و نسخه پیشرفته آن MetaTrader 5 (MT5) میباشد. این نرمافزارها روی سیستم عاملهای مختلف (ویندوز، مک، اندروید و ios) قابل نصب هستند و برخی از کارگزاران امکان معامله از طریق مرورگر وب را نیز فراهم میکنند.
یکی از وظایف مهم بهترین بروکرهای فارکس به عنوان یک کارگزار معتبر، اطمینان از تسویه صحیح معاملات بین طرفین در دنیای آنلاین است. به لطف ارتباط گسترده با ارائه دهندگان نقدینگی، بازار فارکس از نقدشوندگی بسیار بالایی برخوردار است، به طوری که خبری از صفهای خرید و فروش که در بازارهای داخلی (مانند بازار سهام ایران) معمولاً دیده میشود، نیست.
خدمات جانبی و پشتیبانی بروکرها
بروکرهای فارکس برای رقابت و برتری یافتن نسبت به هم، به منظور جذب و حفظ مشتری، مجموعهای از خدمات جانبی را نیز ارائه می دهند:
آموزش رایگان فارکس: برخی از بروکرها برای افزایش اطلاعات کاربران، به ویژه مبتدیان، امکانات آموزشی متنوعی مانند بلاگ های تخصصی، مقالات، ویدئوها و وبینارها را ارائه میکنند.
اخبار و تحلیلهای بازار: اخبار لحظهای بازار فارکس و تقویم اقتصادی در کنار تحلیلهای روزانه که توسط تیمهای حرفهای انجام میشود، از قابلیتهایی هستند که کارگزاران فعال در جهت حفظ مشتریان خود، ارائه میدهند.
نرخ تبدیل ارز (اکسچنج): برخی کارگزاران علاوه بر انجام وظایف اصلی خود، خدمات صرافی نیز ارائه میدهند. که البته با دریافت هزینه تبدیل ارز مشتری (مثلاً ریال) به ارز پایه (مثلاً دلار)، درآمد جانبی نیز کسب میکنند. یک کارگزار هوشمند با تعیین نرخ تبدیل عادلانه سعی میکند چرخه ترید مشتری را بدون نیاز به مراجعه به صرافیها، کوتاهتر نماید.
خدمات مدیریت حساب: خدمات مدیریت حساب خودکار مانند حساب پم (PAMM) و کپی تریدینگ برای افرادی که دانش یا زمان کافی برای انجام معاملات شخصی ندارند، نیز ر برخی از بروکرها در دسترس مشتریان قرار میگیرند. این سرویسها به آنها اجازه میدهد که کنترل حساب خود را به دست معاملهگران حرفهای بسپارند.
بهترین بروکر فارکس برای ایرانیان
در پاسخ به این پرسش که “بهترین بروکر فارکس برای ایرانیان کدام است؟”، باید گفت که علاوه بر در نظر گرفتن ملاکهای اصلی انتخاب بهترین بروکر فارکس و در نظر گرفتن سرویس امتیازدهی ویژه قلک، انتخاب نهایی به سبک معاملاتی هر فرد بستگی دارد.
با این حال، برخی از بروکرها سابقه بلند مدت درخشانتری در ارائه خدمات به ایرانیان دارند. به عنوان مثال، بروکر آلپاری، بروکر آمارکتس، بروکر لایت فایننس و بروکر FxPro، با سابقه بلند مدت شفاف، به دلیل ارائه خدماتی چون واریز و برداشت ریالی، پشتیبانی فارسی و دارا بودن رگولاتوریهای معتبر، در میان تریدرهای ایرانی محبوب و شناخته شده هستند.
انتخاب شما کدام بروکر فارکس است؟ در قسمت نظرات بروکر معاملاتی خود و دلایل انتخاب آن را برای سایر همراهان قلک بنویسید.
