اسپرد و کمیسیون در فارکس (Spread & Commission)

معاملات فارکس (Forex)، با بروکرها به عنوان واسطه میان تریدر و بازار فارکس آغاز می‌شود. بروکرهای فارکس برای ارائه خدمات و انجام معاملات، هزینه‌هایی را به عنوان کارمزد دریافت می‌کنند که در اصل درآمد بروکرها از همین جا است. درک هزینه‌های معاملات فارکس برای هر معامله‌گری که قصد دارد در این مارکت به سودآوری مستمر برسد، ضروری است. این هزینه‌ها، که مستقیماً بر بازدهی نهایی معاملات تأثیر می‌گذارند، به عنوان اسپرد و کمیسیون (Spread & Commission) بروکرها در فارکس شناخته می‌شوند.

در این مقاله از مجموعه مقالات آموزش فارکس قلک، به توضیح مفهوم اسپرد و کمیسیون در فارکس و مقایسه آنها می‌پردازیم.

اسپرد چیست؟

اسپرد (Spread) در واقع بنای اصلی قیمت‌گذاری در فارکس و سازوکار درآمدی کارگزاران است. اگر تا به حال به یکی از پلتفرم‌های معاملاتی فارکس مانند متاتریدر، تریدینگ ویو و … نگاه کرده باشید، متوجه 2 قیمت متفاوت با اندکی اختلاف در پنجره نمایش نمادهای معاملاتی یا ثبت اوردر معاملات شده‌اید.

همانطور که در تصویر بالا مشاهده می‌کنید، هر بروکر فارکس برای یک جفت ارز خاص، دو نرخ مجزا ارائه می‌کند:

1. قیمت پیشنهادی (Bid): نرخی است که معامله‌گر می‌تواند ارز پایه (Base Currency) را به آن قیمت بفروشد (قیمت خرید کارگزار).
2. قیمت درخواستی (Ask): نرخی است که معامله‌گر می‌تواند ارز پایه را به آن قیمت خریداری کند (قیمت فروش کارگزار).

به تفاوت عددی میان دو قیمت Bid و Ask اسپرد گفته می‌شود و همان هزینه انجام معامله است که به محض ورود به معامله، تنها یک‌بار و به صورت خودکار از حساب شما کسر می‌گردد. مسلماً هرچه اسپرد یک معامله کمتر باشد، هزینه‌ی معاملاتی شما کاهش می‌یابد و میزان سود شما بیشتر خواهد بود.

کمیسیون بروکرها در فارکس

برخی از کارگزاران فارکس، به‌ویژه آن‌هایی که اسپرد بسیار پایین (یا حتی صفر) دریافت می‌کنند، بخشی از درآمد خود را از طریق کمیسیون به ازای انجام هر معامله دریافت می‌کنند. ساختار دریافت کمیسیون بسیار ساده است.

کمیسیون مبلغی است که بابت انجام هر معامله دریافت می‌شود و می‌تواند به دو صورت ثابت یا نسبی (متناسب با حجم معاملات) محاسبه گردد. بیشتر بروکرها کمیسیون را به صورت مقدار مشخص دلار به ازای هر لات معامله دریافت می‌کنند و یا بصورت درصد مشخصی از حجم معاملات، مقدار کمیسیون محاسبه می‌شود.

انواع اسپرد در فارکس

نوع و میزان اسپرد دریافتی هر بروکر، به طور مستقیم به مدل اجرای معاملات کارگزار و نحوه کسب درآمد آن‌ها وابسته است. به طور کلی، 2 نوع اصلی اسپرد در بازار فارکس وجود دارد:

1- اسپرد ثابت (Fixed Spreads)

اسپرد ثابت همانطور که از نام آن پیداست در هر زمان معین و تحت هر شرایطی (اعم از نوسانات شدید یا آرامش بازار) ثابت باقی می‌ماند. در حساب‌های اسپرد ثابت، هزینه معاملات شفاف و قابل پیش‌بینی است و معامله‌گر می‌تواند هزینه‌ی هر پوزیشن خود را از قبل محاسبه کند و به همین دلیل برای معامله‌گران با حجم حساب کوچک بسیار مناسب است.

اسپردهای ثابت معمولاً توسط کارگزارانی ارائه می‌شوند که به عنوان بازارساز (Market Maker) یا مدل میز معامله (Dealing Desk – DD) فعالیت می‌کنند. در این مدل، بروکر به عنوان طرف مقابل معاملات مشتریان عمل می‌کند و با کنترل قیمت‌های ارائه شده، می‌تواند اسپرد ثابت را حفظ کند.

اما اسپرد Fixed این عیب را دارد که معمولاً بالاتر از حداقل اسپرد متغیر در شرایط نرمال بازار تعیین می‌شود تا ضرر بروکر را کاهش دهد، به همین دلیل در نوسانات شدید، احتمال وقوع نقل قول مجدد (Requote) افزایش می‌یابد.

2- اسپرد شناور یا متغیر (Floating/Variable Spreads)

اسپرد شناور بر خلاف اسپرد ثابت، دائماً در حال تغییر و نوسان است و بر اساس عرضه و تقاضای لحظه‌ای ارزها، نوسانات بازار و سطح نقدینگی، افزایش یا کاهش می‌یابد. در ساعات اوج نقدینگی و همپوشانی سشن‌های معاملاتی، اسپرد می‌تواند به کمترین حد خود (گاهی نزدیک به صفر) برسد که برای معامله‌گران فعال و حساب‌های با سرمایه بالا جذاب است.

این نوع اسپرد معمولاً توسط کارگزارانی ارائه می‌شود که مدل بدون میز معامله (No Dealing Desk – NDD) مانند ECN/STP را اجرا می‌کنند. این کارگزاران قیمت‌ها را مستقیماً از ارائه‌دهندگان نقدینگی دریافت کرده و بدون میز معامله، به معامله‌گر اعلام می‌کنند، که منجر به اجرای سریع‌تر معاملات و کاهش احتمال ریکوت (Requote) می‌شود.

در زمان انتشار اخبار مهم اقتصادی یا در دوره‌های کمبود نقدینگی (مانند تعطیلات یا ساعات پایانی شب)، اسپرد می‌تواند به صورت ناگهانی افزایش یافته و هزینه‌ی معامله را به شدت بالا ببرد. به همین دلیل برای نیوز تریدرها، ریسک بالایی دارد.

اسپرد خام (RAW Spread)

اسپرد خام، تخصصی‌ترین شکل اسپرد شناور است که در حساب‌های ECN/STP ارائه می‌شود و در آن، حداقل اختلاف واقعی قیمت‌های Bid و Ask، بدون افزودن مارک‌آپ (Mark-up)، به کاربر نمایش داده می‌شود. در این حالت، بروکر به جای دستکاری اسپرد، سود خود را از به صورت کمیسیون دریافت می‌کند.

آموزش محاسبه‌ اسپرد

محاسبه‌ی هزینه‌ی کلی اسپرد، مستلزم درک مفهوم پیپ (PIP)، حجم معامله (لات) و ارزش هر پیپ است.

محاسبه‌ اسپرد بر حسب پیپ

پیپ کوچک‌ترین واحد تغییر قیمت در یک جفت ارز است. برای اکثر جفت ارزها، پیپ معادل ۰.۰۰۰۱ (رقم چهارم اعشار) و برای جفت‌های حاوی ین ژاپن، معادل ۰.۰۱ (رقم دوم اعشار) محاسبه می‌شود. فرض کنید قیمت EUR/USD برابر با ۱.35626 / ۱.35640 است.

1. محاسبه‌ی اسپرد بر حسب پیپ: اختلاف قیمت برابر با ۰.۰۰۰14 است که معادل اسپرد 4 پیپ می‌شود.

2. محاسبه‌ی هزینه‌ی دلاری: هزینه معامله از ضرب اسپرد در ارزش هر پیپ برای حجم معامله به دست می‌آید.

• • اگر با لات کوچک (Mini Lot ۱۰۰۰۰ واحد) وارد معامله شوید که ارزش هر پیپ آن حدود ۱ دلار است، هزینه این پوزیشن تقریباً 4 دلار خواهد بود.
  • اگر با لات استاندارد (Standard Lot۱۰۰۰۰۰ واحد) وارد معامله شوید که ارزش هر پیپ آن حدود ۱۰ دلار است، هزینه شما به 14 دلار افزایش می‌یابد.

هر تریدر فارکس تنها یک‌بار در لحظه‌ی باز کردن هر پوزیشن، اسپرد را پرداخت می‌کند. همانطور که در مثال بالا دیدید این هزینه با افزایش حجم معامله (تعداد لات‌ها) به صورت خطی افزایش می‌یابد و اینجاست که اهمیت انتخاب اسپرد رقابتی آشکار می‌شود. زیرا اسپرد هرچند در نگاه اول ناچیز است، اما مهم‌ترین فاکتور برای معامله‌گران با حجم معاملات بالا محسوب می‌شود. هرچه تعداد پوزیشن‌های بیشتری در مدت زمان کوتاهی باز شود، تأثیر اسپرد بر سودآوری بلندمدت افزایش می‌یابد؛ تا جایی که یک اسپرد زیاد می‌تواند یک استراتژی معاملاتی پربازده را عملاً بی‌فایده کند.

بهترین نوع اسپرد، اسپرد ثابت یا متغیر؟

انتخاب نوع اسپرد، تصمیمی استراتژیک است که به نیازها و استراتژی معاملاتی هر فرد بستگی دارد. در جدول زیر کاربرد و میزان ریسک اسپرد ثابت و شناور با هم مقایسه شده‌اند تا انتخاب بهترین اسپرد فارکس برای شما ساده‌تر شود:

ویژگی	اسپرد ثابت	اسپرد شناور (متغیر)
مناسب برای	معامله‌گران با حساب‌های کوچک و حجم پایین، یا کسانی که به امکان پیش‌بینی هزینه‌ها نیاز دارند.	معامله‌گران با حساب‌های بزرگتر، معاملات در ساعات اوج نقدینگی و کسانی که خواهان اجرای سریع و اجتناب از ریکوت هستند.
ریسک نوسان	کم (هزینه ثابت است).	بالا (ممکن است در زمان اخبار افزایش بسیار زیادی داشته باشد).

معامله‌گران با حجم یا تعداد معاملات بالا که در ساعات اوج بازار با نقدینگی بالا ترید می‌کنند، از اسپرد متغیر کم استفاده می‌کنند. از سوی دیگر، معامله‌گرانی که سرمایه اولیه کمتری دارند یا بر اساس استراتژی معاملاتی، به امکان پیش‌بینی‌ هزینه اهمیت می‌دهند، اسپرد ثابت را ترجیح می‌دهند.

تریدرهای فارکس که معاملات بیشتری دارند (مانند اسکالپرها، تریدهای روزانه، معاملات الگوریتمی یا سایر استراتژی‌های با حجم بالا)، هر چقدر اسپرد کمتری پرداخت کنند، این پول در حساب آنها سیو می‌شود و  برعکس. اما معامله‌گرانی که ‌ معاملات کمتری دارند و یا با استراتژی بلندمدت ترید می‌کنند، معمولاً نسبت به مقدار اسپرد معاملاتی حساس نیستند زیرا سود آنها از یک پوزیشن بلند مدت تا حدی قابل توجه است که میزان اسپرد تأثیر کمی بر سود آنها دارد.

عوامل موثر بر میزان اسپرد

میزان اسپرد  تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارت است از:

1. نقدینگی بازار: جفت‌ارزهای اصلی مانند EUR/USD یا GBP/USD به دلیل حجم معاملات بالاتر و نقدینگی بیشتر، اسپرد کمتری دارند. در مقابل، جفت‌ارزهای با حجم معاملات کمتر و اگزاتیک، معمولاً اسپردهای بالاتری دارند.
2. نوسانات بازار: در زمان‌ نوسانات بالا و انتشار اخبار مهم، اسپردها ممکن است افزایش یابند. این افزایش به دلیل عدم قطعیت و تغییر سریع قیمت‌هاست.
3. زمان معامله: اسپردها در ساعات کار سشن‌های معاملاتی اصلی (مانند لندن یا نیویورک) معمولاً کمتر است، زیرا نقدینگی بیشتری در بازار وجود دارد. در ساعات کم‌حجم‌تر، مانند انتهای روز کاری، اسپردها افزایش می‌یابند.
4. نوع حساب معاملاتی: هر بروکر حساب‌های معاملاتی مختلفی با میزان اسپرد و کمیسیون متفاوت ارائه می‌دهد. حساب‌های  ECN  و حرفه‌ای‌تر معمولاً اسپرد کمتری دارند.

معیارهای انتخاب بهترین اسپرد در فارکس

معیارها و نکات کلیدی زیر را برای انتخاب بهترین اسپرد فارکس در نظر داشته باشید:

1. بهترین میزان اسپرد: بهترین اسپرد برای جفت ارزهای اصلی، معمولاً صفر تا 5 پیپ است.
2. انتخاب بهترین بروکر فارکس: بروکرهای بزرگ و معتبر (مانند لایت فایننس) که مشتریان زیادی دارند، با پلن “سود کمتر، مشتری بیشتر”، اسپرد و کارمزد کمتری دریافت می‌کنند.
3. انتخاب اسپرد متناسب با استراتژی معاملاتی: بر اساس استراتژی معاملاتی‌تان (متناسب با حجم و تعداد پوزیشن‌ها در روز) بروکری با اسپرد پایین (اسپرد خام) یا اسپرد شناور انتخاب کنید.
4. شفافیت هزینه‌ها: همیشه هزینه‌ی کلی معاملات (اسپرد و کمیسیون) را بررسی کنید تا مطمئن شوید که بروکر با دستکاری قیمت، هزینه‌های پنهان یا زیاد از شما دریافت نمی‌کند.

دلیل افزایش اسپرد یا کمیسیون در شب و زمان اخبار

افزایش هزینه‌های معاملاتی خصوصاً اسپرد شناور در برخی مواقع، به دلایل زیر اتفاق می‌افتد که لازم است تریدر از معامله در این زمان‌ها تا حد امکان خودداری کند:

• کاهش نقدینگی در شب‌: در ساعات پایانی شب یا دوره‌های کمبود نقدینگی (مانند سشن آسیا یا زمان تعطیلات)، به دلیل کاهش نقدینگی کلی بازار، اسپرد افزایش می‌یابد. به همین دلیل ساعت شروع آغاز معامله تأثیر مستقیمی بر هزینه‌ها دارد.

به عنوان مثال معامله‌ی یورو در سشن معاملاتی آسیا، با اسپرد بالاتری نسبت به معامله‌ در ساعات همپوشانی سشن‌ها انجام می‌شود.

• زمان اخبار با نوسانات شدید: در زمان انتشار اخبار مهم اقتصادی و سیاسی، نوسانات بازار به شدت افزایش می‌یابد. ارائه‌دهندگان نقدینگی برای جبران ریسک در چنین شرایطی، اسپردها را افزایش می‌دهند و افزایش اسپرد، سود معامله‌گر را کاهش می‌دهد.
• هزینه سواپ (Swap): علاوه بر اسپرد، بروکرها برای پوزیشن‌‌هایی که در شب باز نگه داشته می‌شوند، بهره شبانه (سواپ) لحاظ می‌کنند. این هزینه یا سود، تفاوت نرخ بهره‌ی بین دو ارز معامله شده است و توسط سطوح بین بانکی تعیین می‌شود. اگر نرخ بهره‌ی ارز خریداری شده بیشتر از ارز فروخته شده باشد، معامله‌گر سواپ مثبت (سود) دریافت می‌کند، در غیر این صورت سواپ منفی (هزینه) از حساب او کسر می‌شود.

آیا اسپرد همان کمیسیون است؟

برخی از تریدرها به غلط اسپرد و کمیسیون را یکسان می‌دانند. اما اسپرد و کمیسیون با هم تفاوت دارند و درک تفاوت میان اسپرد و کمیسیون در فارکس برای انتخاب بهترین بروکر فارکس و کاهش هزینه‌های معاملاتی ضروری است.

اسپرد، اصلی‌ترین منبع درآمدی کارگزاران در حساب‌های معاملاتی “بدون کمیسیون” محسوب می‌شود و به محض باز کردن معامله، تنها یک بار و به صورت داخلی کسر می‌شود. اسپرد یک هزینه‌ی غیرمستقیم است که در قیمت‌گذاری جفت ارز نهفته شده و بسته به نوسانات بازار (در مدل شناور) تغییر می‌کند. در مقابل، کمیسیون یک هزینه‌ی مستقیم و مجزا است که کارگزار بابت اجرای سفارش معامله‌گر دریافت می‌کند.

ویژگی	اسپرد  (Spread)	کمیسیون  (Commission)
تعریف	تفاوت بین قیمت خرید و فروش یک دارایی.	کارمزد مجزا و ثابت یا نسبی بر اساس حجم.
نحوه‌ دریافت	کسر خودکار در قیمت‌گذاری (پنهان در قیمت).	کسر صریح و مجزا از حساب معامله‌گر.
نوسان	نوسان‌پذیر (در مدل شناور).	ثابت یا متناسب با حجم، اما بدون نوسان لحظه‌ای.
مدل حساب	رایج در حساب‌های بدون کمیسیون (مثل استاندارد).	رایج در حساب‌های اسپرد خام (مثل ECN/STP).

انتخاب میان حساب فقط اسپرد و حساب اسپرد + کمیسیون، به استراتژی معامله‌گر بستگی دارد. معامله‌گرانی که معاملات زیادی انجام نمی‌دهند، ممکن است مدل فقط اسپرد را مناسب بدانند، در حالی که معامله‌گران فعال با حجم بالا، اغلب مدل اسپرد خام + کمیسیون را ترجیح می‌دهند تا از اسپرد بسیار پایین، سود بیشتری ببرند.

دستکاری اسپرد معاملاتی

برخی از بازارسازها ممکن است براساس دیدگاهی که از حرکات بازار در آینده نزدیک دارند، اسپرد معاملاتی را کمتر یا بیشتر کنند. آنها پس از پیش‌بینی حرکت عمده تریدرها (براساس فعالیت‌های گذشته، موقعیت‌های معاملاتی مشابه و شرایط حاکم بر بازار)، عمداً اسپرد را دستکاری می‌کنند.

اگر بازارساز تصور کند که تمایل بازار به فروش است، در این شرایط مطابق انتظار مشتری، یک اسپرد معاملاتی کم نمایش می‌دهد ولی قیمت اصلی را به سمت پایین‌تر از حد معمول ، دستکاری می‌کند. اگر مشتری معامله کند، بازارساز قابلیت خرید آن پوزیشن را با یک نرخ تبادل بهتر از بازار بین بانکی دارد.

بلعکس اگر بازارساز تصور کند که تریدرها در پوزیشن خریدار هستند، اسپرد معاملاتی کم را به بالاتر از قیمت عادی بازار افزایش می‌دهد. اگر مشتری از معامله منصرف شود؛ بازارساز می‌تواند آن موقعیت را حتی با نرخ تبادل سودآورتری به مشتری بفروشد.

اهمیت اسپرد در انتخاب بهترین بروکر فارکس

اسپرد، یکی از مهم‌ترین فاکتورهای انتخاب بهترین بروکر فارکس است، زیرا به طور مستقیم بر سودآوری بلندمدت شما تأثیر می‌گذارد. یک اسپرد بالا می‌تواند ارزش و قدرت یک استراتژی معاملاتی را از بین ببرد، خصوصاً برای معامله‌گرانی که پوزیشن‌های زیادی را در مدت زمان کوتاه باز می‌کنند (اسکالپرها).

لازم است بدانید که کارگزاران بازارساز (Market Makers) علاوه بر اسپرد و کمیسیون، از با قرار گرفتن در سمت مخالف معاملات مشتریان خرد و سود بردن از زیان آن‌ها نیز درآمد کسب می‌کنند. اما اسپرد همواره یک منبع درآمد ثابت برای آن‌ها محسوب می‌شود.

متاسفانه همه بروکرها در مورد هزینه‌های معاملاتی شفاف نیستند و هزینه‌های پنهانی مانند کارمزد تبدیل ارز حساب (در صورتی که حساب به ارز دیگری ثبت شده باشد) و یا افزایش غیرمنطقی اسپرد را ایجاد می‌کنند. به همین دلیل دقت در انتخاب بهترین بروکر فارکس و توجه به سرویس امتیازدهی ویژه قلک، بسیار اهمیت دارد.

ترفند کاهش هزینه معاملاتی و بازگشت اسپرد

میزان اسپرد بروکرها مقدار مشخصی است و تنها یک‌ راه برای کاهش اسپرد معاملات وجود دارد و آن دریافت ریبِیت است. همانطور که در این مقاله با ذکر جزئیات گفته شد، همه معامله‌گران بابت انجام معاملات خود به بروکر، اسپرد پرداخت می‌کنند.

اگر افتتاح حساب شما از طریق لینک ثبت‌نام آی‌بی‌ (IB) باشد در این صورت بخشی از اسپرد به آی‌بی بابت جذب مشتری پرداخت می‌شود. نکته قابل توجه این است که برخی از آی‌بی‌ها (مانند مجموعه قُلک) بخش قابل توجهی از مبلغ پورسانت دریافتی از بروکر را به مشتری پرداخت می‌کنند و عملا اسپرد پرداختی شما کاهش می‌یابد که این مبلغ ریبِیت ( Rebate) نام دارد.

انتخاب بهترین بروکر فارکس با اسپردهای رقابتی و مناسب بعلاوه دریافت ریبیت به کلیه تریدرهای فارکس توصیه می‌شود. معامله‌گری که با اسپردهای پایین ترید می‌کند، هزینه‌های معاملاتی خود را کاهش داده و در بلندمدت، شانس موفقیت خود را افزایش می‌دهد. مقایسه اسپرد بروکرها بر اساس جفت ارزهای اصلی و متناسب با استراتژی معاملاتی، رکن اصلی مدیریت سرمایه در فارکس است.

آیا شما با دریافت ریبیت، سهم اسپرد خود را از بروکرها پس می‌گیرید؟ تجربه خود را از دریافت ریبیت در بخش نظرات بنویسید.