پیش از آغاز هرگونه فعالیت تحلیلی یا معاملاتی در بازار فارکس و سایر ابزارهای مالی، لازم است که با مفهوم پیپ آشنا شوید. پیپ همان دانه ریز فلفل است که به چشم نمیآید اما بسیار اثرگذار است. زیرا پیپ کوچکترین عضو بازار است که اساس تغییرات قیمت در بازار، معیار سود و زیان تریدر و حتی بنای درآمد بروکر از اسپرد را میسازد. پس پیش از هر چیز برای درک ساز و کار بازار فارکس میبایست این مقاله را بخوانید.
پیپ (PIP) چیست؟
پیپ (PIP) که خلاصهشدهی عبارتهای “Percentage in Point” یا “Price Interest Point” است، در واقع کوچکترین واحد استانداردشدهی اندازهگیری تغییرات نرخ مبادله یک جفتارز محسوب میشود. پیپ به عنوان معیاری برای سنجش میزان سود یا زیان در یک معامله به کار میرود.
به عنوان مثال، هنگامی که گفته میشود نرخ جفتارز EUR/USD به میزان ۱۰۰ پیپ رشد داشته است، به این معناست که قیمت این جفتارز به اندازهی یکصد واحد اندازهگیری استاندارد افزایش یافته است.
ساختار اعشاری پیپ در جفتارزها
تعیین اینکه هر پیپ در یک جفتارز کدام رقم اعشار است، بستگی به نوع ارز متقابل دارد:
- جفتارزهای متداول: در اکثر جفتارزها (مانند (EUR/USD)، پیپ چهارمین رقم بعد از اعشار است. اگر قیمت این جفت ارز از ۱.1245 به ۱.1246 تغییر کند، 1 پیپ افزایش قیمت داشته است. در تصویر زیر عدد 5 نشان دهنده تغییر هر یک واحد پیپ است.

- جفتارزهای کراس ین: در جفتارزهایی که از ارز ین ژاپن (JPY) تشکیل شدهاند (مانند USD/JPY یا EUR/JPY) به دلیل ارزش ذاتی پایینترین نسبت به دیگر ارزهای اصلی، پیپ دومین رقم بعد از اعشار است. اگر نرخ USD/JPY از ۱28.12 به ۱28.13 تغییر کند، 1 پیپ افزایش قیمت داشته است.
نکته: برخی ارزهای دیگر نظیر کرونای چک (CZK) و فورینت مجارستان (HUF) نیز مانند ین ژاپن از قاعدهی 2 رقم اعشار برای تعریف پیپ، پیروی میکنند.
پیپت (Pipette) و پوینت (Point) در فارکس
با پیشرفت پلتفرمهای معاملاتی و بحث ارائه اسپرد رقابتی میان بروکرها، 2 مفهوم پیپت و پوینت با دقت بالاتر معرفی شد:
· پیپت (Pipette)
پیپت معادل یکدهم (۱/۱۰) یک پیپ است. در بروکرهای ارائه دهنده قیمت با دقت 5 رقم اعشار، پیپت به پنجمین رقم بعد از اعشار گفته میشود. البته در جفتارزهای کراس ین، پیپت سومین رقم بعد از اعشار است. به عنوان مثال، اگر قیمت EUR/USD از ۱.۱۰۸۱۱ به ۱.۱۰۸۱۲ برسد، 1 پیپت افزایش یافته است.

· پوینت (Point)
اصطلاح پوینت گاهی به جای پیپت برای اشاره به رقم پنجم بعد از اعشار در فارکس استفاده میشود. همچنین، پوینت در معاملات سهام برای اشاره به تغییر در مقدار ارزش دلاری (مثلاً افزایش سهام از ۲۵ دلار به ۳۰ دلار، یعنی ۵ پوینت تغییر) کاربرد دارد.
محاسبه ارزش هر پیپ در داراییهای مختلف
ارزش واقعی هر پیپ به صورت دلاری، مستقیماً به حجم معامله، نرخ مبادله و نوع دارایی وابسته است که نشان دهنده سود و زیان دلاری میباشد:
1- محاسبهی ارزش هر پیپ در جفتارزها
ارزش هر پیپ (به واحد ارز مظنه) با استفاده از فرمول زیر محاسبه میشود. فرمول کلی ارزش پیپ عبارت است از:
ارزش پیپ= (یک پیپ \ نرخ مبادله) ×حجم معامله (تعداد واحدها)
در جفتارزهایی دلار آمریکا ارز مظنه است (مانند EUR/USD)، اگر به عنوان مثال یک لات استاندارد (۱۰۰,۰۰۰ واحد EUR/USD) در نرخ ۱.۱۲۰۰ معامله شود:
8.89 ≈100000×(1.1245/0.0001)=ارزش پیپ
در مدل سادهتر، در یک لات استاندارد برای جفتهای اصلی که دلار ارز مظنه است، ارزش هر پیپ معمولاً ۱۰ دلار در نظر گرفته میشود.
برای جفتارزهایی که دلار آمریکا ارز پایه است (مانند (USDJPY، از فرمول زیر استفاده میشود:
(۱ پیپ/نرخ مبادله) ×حجم معامله×نرخ تبدیل= ارزش پیپ
به عنوان مثال اگر ۱۰۰,۰۰۰ واحد جفتارز USDJPY را با نرخ مبادله 128.12 معامله میکنید، ارزش هر پیپ برابر است با:
دلار 7.80=(۰.۰۱/128.12) ×۱۰۰,۰۰۰×۱= ارزش پیپ
ارزش هر پیپ بر اساس حجم استاندارد با واحد لات بصورت زیر است:
- لات استاندارد (۱۰۰,۰۰۰ واحد) = ۱۰ دلار
- مینی لات (۱۰,۰۰۰ واحد) = ۱ دلار
- میکرو لات (۱,۰۰۰ واحد) = ۰.۱۰ دلار

2- محاسبهی پیپ در فلزات گرانبها (طلا)
قیمت جفت ارز طلا (XAU/USD) با 2 رقم اعشار نمایش داده میشود و هر 1 پیپ معادل ۰.۰۱ دلار یا 1 سنت است. هر پیپ تغییر در معاملات طلا، در رقم دوم اعشار نمایش اده میشود. اگر قیمت طلا از 4227.20 به 4227.21 تغییر کند، 1 پیپ افزایش داشته است.
- ارزش پیپ طلا (XAU/USD)
- یک لات استاندارد (۱۰۰ اونس): ۱۰ دلار ( به ازای هر ۰.۰۱ دلار تغییر).
- مینی لات (۱۰ اونس): ۱ دلار.
- میکرو لات (۱ اونس): ۰.۱۰ دلار.
3- محاسبهی پیپ در انرژی، سهام و شاخصها
در نفت برنت و وست تگزاس (WTI)، هر لات استاندارد معادل ۱,۰۰۰ بشکه نفت است (این مقدار در میان بروکرها، متفاوت است). به طور کلی، ارزش هر پیپ (کوچکترین حرکت قیمت) در حجم یک لات، معادل ۱۰ دلار است.
در معاملات شاخصها، هر پیپ معادل یک واحد تغییر در عدد اصلی خود شاخص است، نه اعشار آن. برای یک قرارداد استاندارد (۱ لات)، هر پیپ (تغییر ۱ واحد در شاخص) معادل ۱ دلار است. به عنوان مثال، اگر شاخص از 35000.00 به 35001.00 تغییر کند، ارزش آن برای هر لات معامله، ۱ دلار افزایش یافته است.
در معاملات سهام، پیپ به ندرت برای تغییر قیمت استفاده میشود، زیرا تغییرات در قیمت سهام بسیار شدیدتر از تغییرات در بازار ارز است.
4- محاسبهی پیپ در ارزهای دیجیتال
به طور کلی، ارزهای دیجیتال ارزشمند بر اساس دلار معامله میشوند و پیپ به ندرت برای محاسبهی تغییرات قیمت در سطح خاصی استفاده میشود. در برخی از موارد، رمزازهای با ارزش کمتر، از پیپ به عنوان واحدی برای اندازهگیری حرکت 1 سنت یا کسری از یک سنت استفاده میکنند.
بطورکلی در ارزهای دیجیتال هر اختلاف قیمت ۰.۰۱ دلار، 1 پیپ است. به عنوان مثال اگر قیمت بیتکوین (BTC/USD) از ۱۹۰۰۰.۹8 به ۱۹۰۰۰.۹9 افزایش یابد، 1 پیپ یا ۰.۰۱ دلار افزایش داشته است.
- ارزش پیپ بیتکوین (BTC/USD)
- در حجم یک لات (۱ واحد) :BTC هر پیپ برابر با ۰.۱ دلار است.
- در حجم مینی لات (۰.۰۱ واحد) :BTC هر پیپ معادل ۰.۰۰۱ دلار است.
در بازار فارکس روزانه چند پیپ میتوان سود کرد؟
یکی از سؤالات پرتکرار معاملهگران مبتدی در ابتدای راه این است که “روزانه چند پیپ میتوان سود کرد؟” پاسخ قاطع و مشخصی برای این سؤال وجود ندارد و کاملاً به استراتژی، تجربه و شرایط بازار بستگی دارد. با این حال:
بسیاری از معاملهگران حرفهای با استراتژیهای کوتاهمدت، روزانه با هدف کسب ۲۰ تا ۳۰ پیپ سود، ترید میکنند. به عنوان مثال اگر یک معاملهگر دی تریدر (روزانه)، حداقل 20 پیپ سود کند و حجم معاملهی او 1 لات استاندارد EUR/USD باشد (ارزش هر پیپ ۱۰ دلار)، سود روزانهی این تریدر معادل 200 دلار خواهد بود (20 پیپ × ۱۰ دلار).
رسیدن به این میزان سود، نیازمند تسلط بر تحلیل تکنیکال، تحلیل فاندامنتال، انضباط، استمرار و مدیریت سرمایه است.
تیک (Tick) چیست؟
حالا که با مفهوم پیپ و پوینت آشنایی دارید، لازم است که با مفهوم تیک نیز آشنا شوید. تیک نیز یک واحد اندازهگیری حرکت قیمت است، اما لزوماً با پیپ یکسان نیست. تیک کوچکترین افزایشی است که یک دارایی معاملاتی میتواند داشته باشد. این اصطلاح بیشتر در معاملات اوراق قرضه یا شاخصها به کار میرود.
به عنوان مثال، یک تیک در یک ابزار معاملاتی ممکن است با افزایش 0.0001 واحد اندازهگیری شود که دقیقا برابر با یک پیپ است، در حالی که در ابزار معاملاتی دیگر ممکن است با افزایش 0.30 واحد اندازهگیری شود که برابر با یک پیپ نیست.
ماشین حساب پیپ
برای سهولت محاسبه پیپ در معاملات خود میتوانید به جای محاسبه دستی و استفاده از فرمولها از ماشین حساب فارکس و ماشین حساب پیپ مانند Pip Calculator ،FxCalculator و ابزارهای موجود در پلتفرمهایی معاملاتی مانند متاتریدر استفاده کنید. در این ماشین حسابها با وارد کردن نرخ مبادله، حجم معامله و ارزش پیپ، محاسبه مقدار پیپ به صورت خودکار انجام میشود.
اهمیت پیپ در مدیریت معاملات
پیپ و پیپت از مفاهیم پایه در دنیای معاملهگری هستند. درک و محاسبهی دقیق ارزش آنها برای موفقیت هر معاملهگر الزامی است، زیرا پیپ در رسیدن به اهداف زیر نقش مهمی را ایفا میکند:
- محاسبهی سود و زیان: پیپ مستقیماً برای محاسبهی سود و زیان هر معامله که هدف اصلی هر تریدر است، به کار میرود.
- تعیین اهداف و سطوح ریسک: تعیین حد ضرر (Stop Loss) و حد سود (Take Profit) برای مدیریت ریسک و سرمایه، بر اساس تغییرات قیمت در هر پیپ انجام میشود.
- انتخاب بهترین بروکر فارکس: معاملهگر با درک ارزش پیپ میتواند به درستی هزینههای اسپرد یک کارگزار را محاسبه کند و بهترین بروکر فارکس و بهترین حساب معاملاتی را انتخاب نماید.
معاملهگران بازارهای مالی پیش از سرمایهگذاری، میبایست تمرکز خود را بر تسلط کامل بر مفاهیم بنیادی بازار فارکس و ارزهایی دیجیتال بگذارند تا بتوانند عملکرد مالی خود را به صورت دقیق برنامهریزی و بصورت مستمر بهبود بخشند.
همین پیپهای کوچک هستند که در قلک برای شما جمع میشوند و بصورت ریبیت سود دلاری میسازند. آیا شما هم ریبیت معاملات خود را از بروکر دریافت میکنید؟


