اساس بازار فارکس (Forex) بر مبنای معامله جفت ارزها بنا شده است، به همین دلیل ارزش هر واحد پول به صورت انفرادی کارایی خاصی ندارد و نیازمند یک واحد اندازهگیری استاندارد برای اجرا شدن معاملات است. واحد اندازهگیری انجام اندازه معاملات در بازار فارکس با اصطلاح تخصصی لات (Lot) نامیده میشود که حجم یا اندازه یک معامله را بیان میکند.
پیش از آغاز هرگونه تحلیل تکنیکال و ورود به پوزیشن معاملاتی، معاملهگر میبایست مفهوم ابزارهای پایه سنجش حرکت قیمت را درک کند زیرا این ابزارها، واحدهای استاندارد حرکت بازار هستند.
لات (Lot) چیست؟
لات واحد اندازهگیری استاندارد حجم معاملات است که تعیین میکند معاملهگر در هر پوزیشن، در حال معامله چه تعداد واحد از ارز پایه است. درک لات و انواع آن، مفهوم بنیادی مدیریت سرمایه و ریسک در فارکس است، چرا که مستقیماً بر ارزش مالی هر پیپ تأثیر میگذارد.
البته مفهوم لات به بازار ارز محدود نمیشود، بلکه به عنوان یک واحد استاندارد برای تعیین تعداد داراییهای مشخص در هر معامله، در سایر بازارهای مالی نیز به کار میرود. به عنوان مثال در بازار سهام، واحد اندازهگیری معمولاً «تعداد سهم» است، اما مفهوم لات نیز به کار میرود. یک لات استاندارد سهام معمولاً معادل ۱۰۰ سهم در نظر گرفته میشود.
حجم معامله، مجموع کل داراییهایی است که در یک دورهی زمانی مشخص (ساعتی، روزانه یا هفتگی) خریداری یا فروخته شدهاند و نشاندهندهی افزایش یا کاهش فعالیتهای معاملاتی در بازار است.
اگر هنوز مقاله پیپ چیست را مطالعه نکردهاید، شاید برای شما این سوال پیش بیاید که پس تفاوت پیپ و لات چیست؟، تفاوت این 2 پارامتر در این است که: پیپ به معاملهگر میگوید قیمت چقدر تغییر کرده و لات به معاملهگر میگوید این تغییر چقدر برای او سودآوری یا ضرر مالی دلاری دارد.
انواع لات و ارزش دلاری پیپ
لات در 4 سطح لات استاندارد، مینی، میکرو و نانو با حجمهای زیر دستهبندی میشود:
تفاوتهای کلیدی هر لات
- لات استاندارد (۱.۰): رایجترین و بزرگترین واحد حجمی است. تغییر 1 پیپ در این حجم، موجب ۱۰ دلار سود یا زیان میشود و برای حسابهای بزرگ و معاملهگران حرفهای مناسب است.
- مینی لات (۰.۱): یکدهم لات استاندارد است. با ارزش ۱ دلار به ازای هر پیپ، برای معاملهگران با سرمایه متوسط و کسانی که خواهان ریسکپذیری کنترلشدهتری هستند، مطلوب است.
- میکرو لات (۰.۰۱): با ۱,۰۰۰ واحد ارز پایه، میکرو لات با ارزش ۱۰ سنت به ازای هر پیپ، بهترین گزینه برای معاملهگران مبتدی است تا با حداقل ریسک مالی، مهارتهای خود را پس از تمرین در حساب دمو، با حساب ریل فارکس توسعه دهند.
- نانو لات (۰.۰۰۱): کوچکترین واحد حجمی است که توسط همه بروکرهای فارکس ارائه نمیشود.
در پلتفرمهای معاملاتی نظیر متاتریدر، شما حجم را به صورت کسری از لات استاندارد (با اعداد اعشاری) وارد میکنید.
آموزش محاسبه لات در فارکس
محاسبهی اندازه Lot، برای تعیین حداکثر حجمی است که معاملهگر میتواند برای حفظ سطح ریسک مجاز (معمولاً ۱٪ تا ۲٪ از سرمایه) باز کند که با فرمول زیر محاسبه میشود:
حجم (به واحد استاندارد)=(فاصله استاپ لاس تا نقطه ورود به پیپ×ارزش هر پیپ در لات استاندارد)*(موجودی حساب×درصد ریسک مجاز)
نحوه محاسبه لات یا حجم در فارکس
- تعیین سرمایه مجاز برای ریسک: میزان ریسک نباید بیش از ۱ تا ۲ درصد کل موجودی حساب (Equity) باشد.
- تعیین حد ضرر: این فاصله بر حسب پیپ، نشاندهندهی حداکثر فاصلهای است که پیش از بسته شدن معامله بصورت خودکار، مجاز به ضرر کردن است.
- محاسبه ارزش پیپ: با تقسیم ریسک دلاری مجاز بر فاصلهی استاپ لاس، ارزش هر پیپ مجاز به دست میآید.
- تعیین حجم لات: با استفاده از ارزش هر لات استاندارد ۱۰ دلار و هر مینی لات ۱ دلار، حجم مناسب برای معامله تعیین میشود.
مثال:
- اگر موجودی حساب (Equity) شما، 2000 دلار و ریسک مجاز ۱٪ باشد، ریسک قابل قبول (2000*1%)، 20 دلار است.
- اگر استاپ لاس 1۰ پیپ باشد، (از تقسیم 2۰ دلار بر 1۰ پیپ) هر پیپ باید 2 دلار ارزش داشته باشد.
- از آنجایی که هر مینی لات (۰.۱) ۱ دلار و هر لات استاندارد (۱.۰) ۱۰ دلار ارزش دارد، حجم مناسب برای شما 2 مینی لات معادل ۰.2 لات استاندارد میباشد.
محاسبهی حجم با استفاده از نرخ مبادله
حجم معامله بر اساس نرخ مبادله نیز محاسبه میشود. برای محاسبه حجم معامله از فرمول زیر استفاده میشود:
(اندازه لات * نرخ مبادله) = حجم معامله
برای مثال، اگر معاملهگر یک لات استاندارد USD/JPY (معادل ۱۰۰,۰۰۰ واحد ین) را در نرخ مبادله 2.500 باز کند:
250.000=(100.000*2.500)
این حجم نشان میدهد که یک معاملهگر در واقع در حال مدیریت یک پوزیشن بسیار زیاد (معامله با لوریج) است و این بر اهمیت مدیریت دقیق حجم میافزاید.
محاسبه لات در داراییهای دیگر (طلا، کریپتو و سهام)
- محاسبه لات طلا (XAU/USD): یک لات در طلا معمولاً معادل ۱۰۰ اونس است و ارزش هر پیپ آن به دلیل نوسانات بالا، بیشتر از جفتارزها است.
- محاسبه لات ارزهای دیجیتال: به دلیل ارزش بالای هر واحد بیتکوین، حجم معامله اغلب با خود واحد یا کسری از آن (نظیر ۰.۰0۰1) تعریف میشود.
- محاسبه لات سهام: یک «Lot» استاندارد سهام معمولاً معادل ۱۰۰ سهم در نظر گرفته میشود.
هنگامی که هدف سود و یا ضرر احتمالی خود را بر حسب پیپ بدانید، میتوانید براحتی حجم متناسب با سرمایه خود و ریسک قابل پذیرش را برای معامله محاسبه کنید .برای اندازهگیری میتوانید از سایتهای آنلاین یا ماشینحسابهای آنلاین حجم لات (Lot Size Calculators) برای محاسبه حجم معامله استفاده کنید که برای اندروید و IOS به راحتی در دسترس است.
این برنامه رایگان است و میتوانید مانند ماشین حساب برای محاسبه لات یا حجم معامله در بازار فارکس از آن استفاده کنید زیرا کار با آن بسیار راحت است. ماشینحسابهای آنلاین حجم لات (Lot Size Calculators) با وارد کردن موجودی، درصد ریسک و فاصلهی استاپ لاس، حجم دقیق را محاسبه میکنند.
حجم معاملات، معیار سنجش پتانسیل و نقدینگی بازار
حجم معاملات (Volume) به مقدار دارایی یا اوراق بهاداری گفته میشود که در مدتی مشخص بین معاملهگران دست به دست میشود. حجم، یکی از فاکتورهای اصلی در تحلیل تکنیکال است:
حجم بالای یک دارایی، نشانه یک بازار شلوغ و هیجانی است و به معنای نقدینگی بالاتر، اسپرد کمتر (کاهش هزینه معاملات) و اجرای بهتر سفارش در قیمتهای مطلوب میباشد. که باید در نظر داشت نوسان سریع قیمت، میتواند ریسک معاملات را افزایش دهد.
حجم پایین به معنای کمبود نقدینگی، احتمال قفل شدن در یک معامله و افزایش احتمال ضرر است. ضمن اینکه به معنای افزایش اسپرد نیز هست که میتواند هزینهی معاملاتی را بالا ببرد. حجم معاملات فارکس در زمانهای باز و بسته شدن بازار، روزهای دوشنبه و جمعه بالاتر و در زمان ناهار یا پیش از تعطیلات کمتر است.
تحلیل تکنیکال بر اساس حجم
حجم، یک اندیکاتور مهم در تحلیل تکنیکال است. تحلیلگران از حجم برای اندازهگیری اهمیت نسبی هر حرکت بازار و سنجش قدرت روند استفاده میکنند.
1- تأیید حرکت قیمت و قدرت روند
اگر قیمت یک دارایی در یک دوره مشخص حرکت قابلتوجهی داشته باشد، اعتبار این حرکت در حجم آن کاملاً مشخص است:
- حرکت قوی: اگر با افزایش یا کاهش قیمت، حجم معاملات در آن قیمت نیز افزایش پیدا کند، به این معنی است که حرکت قیمت باقدرت است.
- حرکت ضعیف: اگر حرکت قیمت با حجم کمی از معامله همراه باشد، آن حرکت از اعتبار کمتری برخوردار است و احتمال بازگشت روند وجود دارد.
2- حجم و سطوح حمایت و مقاومت
حجم، ابزاری قدرتمند برای تأیید شکست یا بازگشت از سطوح حمایت و مقاومت است.
| سناریو |
سیگنال حجم |
نتیجه |
| بازگشت از حمایت |
حجم بالای خرید |
تأیید بازگشت صعودی |
| تأیید شکست حمایت |
حجم پایین خرید |
تأیید شکست نزولی |
| بازگشت از مقاومت |
حجم بالای فروش |
تأیید بازگشت نزولی |
| تأیید شکست مقاومت |
حجم بالای خرید |
تأیید شکست صعودی |
الگوهای رفتاری حجمی (انباشت و توزیع)
الگوهای انباشت و توزیع، ابزارهایی برای تشخیص زمان دست به دست شدن کنترل بازار از یک گروه (خریداران) به گروه دیگر (فروشندگان) هستند و نشاندهندهی فعالیت بازیگران بزرگ یا پول هوشمند (Smart Money) در بازار میباشند.
1- توزیع (Distribution)
این الگو معمولاً پس از یک افزایش قیمت اتفاق میافتد یعنی زمانی که فروشندگان بازار را کنترل میکنند. در چنین شرایطی حجم معاملات ناگهان افزایش مییابد، اما قیمتها نسبت به روز گذشته کاهش یافته و در سطح پایینتری بسته میشوند. توزیه نشانهی ورود فروشندگان جدید برای آغاز روند معکوس است.
2- انباشت (Accumulation)
این الگو پس از کاهش قیمت و در کف بازار مشاهده میشود یعنی زمانی که خریداران بازار را کنترل میکنند. در چنین شرایطی قیمت کاهش مییابد، اما ناگهان حجم افزایش پیدا کرده و قیمتها بالاتر از روز قبل بسته میشوند. انباشت نشانهی ورود خریداران جدید برای آغاز روند صعودی است.
اندیکاتورهای حجم
اندیکاتورهای مختلفی برای اندازهگیری و تفسیر حجم معاملات در پلتفرمهای معاملاتی مانند متاتریدر یا تریدینگ ویو، با عملکردهای متنوع برای سنجش عمق و جهت بازار تعبیه شدهاند. هدف اصلی این اندیکاتورها، سنجش قدرت یک روند، شناسایی هرچه سریعتر تغییر جهت روند و تأیید شکست (Breakout) سطوح حمایت و مقاومت است. انتخاب بهترین اندیکاتور حجم، کاملاً به استراتژی فردی و عملکرد آن در تایم فریم مورد نظر معاملهگر بستگی دارد.
- اندیکاتور حجم تعادلی (OBV): تعیین کننده روندهای صعودی و نزولی بر اساس رابطهی قیمت بسته شدن روز جاری با روز قبل و حجم معاملات.
- اندیکاتور شاخص جریان نقدینگی (MFI): ترکیبی از حجم و قیمت، برای تعیین نرخی که پول در آن به یک دارایی وارد یا از آن خارج میشود.
- اندیکاتور میانگین وزنی-حجمی قیمت (VWAP): نمایش میانگین قیمت یک دارایی در یک دوره بر اساس وزن حجمی آن (بسیار کاربردیتر از میانگین قیمت ساده).
- اسیلاتور کلینگر (Klinger): اسیلاتور مقایسهی حجم با حرکات قیمت برای تعیین روندهای بلندمدت.
- شاخص حجم منفی (NVI): شاخصی تجمعی برای شناسایی تغییر حجم و تصمیمگیری زمانی که پول هوشمند فعال است (پول هوشمند معمولاً با کاهش حجم وارد میشود).
- شاخص جریان نقدینگی چایکین (Chaikin):اندازهگیری حجم جریان نقدینگی در یک دوره زمانی مشخص.
تحلیل حجم یک راهکار کاربردی برای شناسایی حرکت پول بزرگ است که معمولاً نتیجه ورود یا خروج بانکها، صندوقهای پوشش ریسک، شرکتهای بیمه و سایر سرمایهگذاران نهادی و مؤسسات مالی میباشد. زمانی که بازیگران بزرگ شروع به باز کردن معاملات خود میکنند، یک سوگیری جهتدار (Directional Bias) ایجاد میشود و قیمت به سمت سطوح دلخواه آنها حرکت میکند و حجم افزایش مییابد.
با یادگیری تحلیل حجم، معاملهگر میتواند حرکت مؤسسات و بازارسازان را دنبال کند و از این دانش برای کسب سودهای بزرگ و مطمئنتر استفاده نماید. تحلیل حجم به معاملهگر این امکان را میدهد که مسیر اسمارت مانی را تشخیص دهد و مانند کسانی معامله کند که قدرت تأثیرگذاری بر بازارها را دارند.
توصیه به تریدرهای مبتدی
برای تبدیل شدن به یک معاملهگر حرفهای، درک کامل لات و حجم و نحوه محاسبه لات یک مهارت ضروری است. تسلط بر مفاهیم پیپ، لات و تحلیل حجم نه تنها یک دانش، بلکه یک مهارت ضروری برای تبدیل شدن به یک معاملهگر حرفهای است.
برای شروع معاملات خود، با حجم میکرو لات (0.01) ترید کنید. قانون ریسک ۱٪ تا ۲٪ را همیشه رعایت کنید تا در طول زمان به سود مستمر برسید. پیش از انجام معامله در حساب واقعی، یک حساب دمو در بهترین بروکر فارکس برای ایرانیان افتتاح کنید و استراتژیهای حجمگذاری و تکنیکال را بر روی پلتفرم معاملاتی در حساب دمو تمرین و بررسی کنید.
پیشنهاد میکنیم نکاتی را که در این مقاله آموختید، در حساب دمو یک بروکر معتبر امتحان کنید. شما چه توصیههای دیگری برای تریدرهای مبتدی دارید؟ در بخش نظرات، تجربیات خود را در بخش نظرات با سایرین به اشتراک بگذارید.
